Gaslighting Manipülasyonu | Acaba Ben mi Abartıyorum?

İlişkinizde bazen duvara çarpmış gibi hissediyor musunuz? Tartışmalar hep aynı şekilde bitiyor: Siz kendinizden şüphe ederken, karşınızdaki kişi gayet sakin ve kendinden emin. İçinizden bir ses "Ben haklıyım" dese de, partneriniz o kadar ikna edici konuşuyor ki, günün sonunda "Herhalde ben yanlış hatırladım, galiba abartıyorum" deyip özür dileyen yine siz oluyorsunuz.

Eğer bu his size tanıdık geliyorsa, muhtemelen Gaslighting dediğimiz o psikolojik baskıya maruz kalıyorsunuz. Gelin, bu durumu hayatın içinden örneklerle konuşalım.

Bu Sadece Bir "Anlaşmazlık" Değil - Gaslighting

Biriyle fikir ayrılığı yaşamak çok normaldir. Ama Gaslighting çok başka bir şey. Bu, karşınızdaki kişinin sizin gerçeklik algınızla oynamasıdır.

Siz "Bana bağırdın, çok kırıldım" derken, karşıdaki kişi size "Ben bağırmadım, sen çok alıngansın, hayal görüyorsun" der. Olayı inkar etmekle kalmaz, sizin olayları algılama şeklinize saldırır.

Şu Cümleleri Sıkça Duyuyor Musunuz?

Gaslighting yapan kişilerin sanki elinde ortak bir senaryo metni vardır. Çoğu zaman şu cümlelerin arkasına saklanırlar:

• "Olay hiç de senin anlattığın gibi olmadı." 

• "Şaka yapıyordum, sen de her şeye alınıyorsun." 

• "Bunu uyduruyorsun, yardım alman lazım."

• "Seni en çok ben düşünüyorum, başkaları seni dolduruyor."

Neden O "Eski Kendiniz" Değilsiniz?

Bu sürece maruz kalan kişilerdeki en net tablo şu: İlişkinin başındaki o neşeli, kendine güvenen insan; sürekli adım atarken korkan, "Acaba hata mı yapıyorum?" diye düşünen, ürkek birine dönüşüyor.

Bu Döngüden Nasıl Çıkarsınız?

Karşınızdaki kişiyi değiştirmeye çalışarak ya da ona "Bak, gerçekten böyle oldu" diye ispatlamaya çalışarak bu döngüden çıkamazsınız.

Peki ne yapmalı?

Bu süreçten çıkışın anahtarı, karşı tarafı ikna etmeye çalışmak değil; odağı kendi zihinsel süreçlerinize ve sınırlarınıza çevirmektir. İyileşme, manipülatörün davranışını değiştirmesiyle değil, sizin bu davranışa verdiğiniz tepkiyi yönetmenizle başlar.

• Gerçeklik Testi ve Somutlaştırma

Zihinsel manipülasyonun en büyük etkisi, bilişsel bulanıklık yaratmasıdır. Bu bulanıklığı gidermek için "Kanıt Günlüğü" tutmak, hukuki bir delil toplamak için değil, kendi bilişsel tutarlılığınızı korumak için elzemdir.

• Tartışmalı olayları, tarihleri ve söylenenleri yazılı hale getirin.

• Bu kayıtlar, size "Bunu hiç söylemedim" denildiğinde, kendi hafızanızı doğrulamanız için somut bir dayanak oluşturacaktır.

• Sınır İhlallerini Durdurma

Gaslighting uygulayan bireyle girilen tartışmalar genellikle sonuçsuz kalır çünkü amaç iletişim değil, kafa karışıklığı yaratmaktır. Bu noktada net sınır koyma yöntemlerini uygulamalısınız.

• Kendinizi savunmaya veya açıklamaya çalışmayın.

• "Olayı senin anlattığın şekilde hatırlamıyorum ve bu konudaki tartışmayı burada sonlandırıyorum" gibi net, duygudan arındırılmış ifadeler kullanın. Tartışmadan fiziksel veya duygusal olarak çekilmek, manipülasyon döngüsünü kırar.

• Gaslighting'e Karşı Öz-Değer Çalışması

Sürekli maruz kalınan manipülasyon, kişinin kendi yargı mekanizmasına yabancılaşmasına neden olur. Bu süreçte temel hedef, zedelenen benlik algısını onarmaktır.

• Kendi duygularınızı ve sezgilerinizi "aşırı tepki" olarak etiketlemeyi bırakın.

• Duygularınızın bir nedeni olduğunu ve geçerli olduğunu kendinize hatırlatın.

Eğer bu manipülatif döngü, günlük işlevselliğinizi ve ruh sağlığınızı etkileyecek boyuta ulaştıysa, profesyonel bir destek almak en sağlıklı adımdır. Antalya Konyaaltı'ndaki kliniğimizde veya online görüşmelerimizde, bu zihinsel sisi dağıtmak ve sağlıklı sınırlarınızı yeniden inşa etmek üzerine çalışabiliriz.

Sıkça Sorulan Sorular

• Gaslighting uygulayan kişi bunun farkında mıdır?

  • Bu durum kişiden kişiye değişir. Narsisistik özellikler taşıyan bireyler bunu bilinçli bir kontrol mekanizması olarak kullanabilirken; bazı kişiler kendi hatalarıyla yüzleşmekten kaçınmak için bilinçsiz bir savunma mekanizması (inkar) olarak bu yola başvurabilirler.

• İlişki düzelir mi?

  • Manipülatif davranışlar sergileyen taraf, bu davranışının sorumluluğunu almadığı ve profesyonel destekle değişim göstermediği sürece, döngünün kendiliğinden kırılması oldukça zordur. Genellikle bu davranış kalıbı zamanla pekişme eğilimi gösterir.

• Mağdur olduğumu nasıl anlarım?

  • Sürekli kendinizi özür dilerken buluyorsanız, ortamda gerginlik çıkmasın diye kendi düşüncelerinizi ifade etmekten kaçınıyorsanız ve zihninizde sürekli bir "kafa karışıklığı" hakimse, bu dinamik üzerine düşünmekte fayda vardır.

Randevu Bilgisi Almak İçin